Het komt met grote regelmaat voor dat nieuwe beplanting niet aanslaat of slechts matig groeit. Wat gaat er mis. Ligt het aan de soort of ligt het aan de standplaats? Voor nu beperken we ons tot de volgende vraag.

Wat zijn veel voorkomende bodemproblemen, waardoor beplanting en vooral bomen niet aanslaan of dat er groeiproblemen ontstaan?

Er is verschil in de eisen die je aan de grond stelt bij de aanplant van struiken of bij bomen. Heesters/struiken hebben voor de aanplant een goed losgewerkte grond nodig voor ongeveer een halve meter. Belangrijk is dat de grond onkruidvrij is. Geen hanepoten of kweekgras, zodat je na aanleg je niet een versuffing schoffelt. Maar heel belangrijk is om voor de aanplant de grond goed te voorzien van de nodige voedingsstoffen.

Bij bomen ligt dat anders. Die hebben veel meer bewortelbare ruimte nodig. Hieronder staan enkele bodemproblemen waar vooral bomen mee te maken hebben.

Watergebrek

De grond is te droog. Ook kan de wortelkluit van de nieuwe beplanting ingekort zijn waardoor er niet voldoende haarwortels zijn om water op te nemen. De boom gebruikt het water als transportmiddel, voor suikers en mineralen. Ook houdt het water de bladeren op spanning zodat deze optimaal kunnen assimileren. Sommige bomen laten bij warm weer hun bladeren hangen om de verdamping te vertragen of keren de onderzijde naar de zon. Nieuwe aanplant in het eerste groei jaar regelmatig water geven

Zuurstofgebrek

Zuurstof in de bodem is een voorwaarde voor alle activiteiten van het bodemleven. Wanneer het maaiveld verdicht is of bestraat, loopt de zuurstofvoorziening in de onderliggende bodem gevaar.

Gebrek aan mineralen

De vruchtbaarheid van de bodem wordt grotendeels bepaald door het aanwezige bodemleven. Schimmels zorgen ervoor dat bomen water en mineralen kunnen opnemen. Bestrijdingsmiddelen, geconcentreerde meststoffen en strooizout kunnen het bodemleven verstoren.

Te weinig doorwortelbare ruimte

Vooral in smalle straten hebben bomen en struiken te weinig grond om te kunnen groeien. Een boom heeft ongeveer 1 m3 per jaar nodig om optimaal te kunnen blijven groeien. Als het wegdek geen water kan doorlaten verdroogd de grond eronder.

Storende lagen

Op veel manieren kan een storende laag voorkomen in de bodem. Een voorbeeld is de wijze waarop nieuwbouwwijken ontstaan. Door zand op een weiland te storten kan het bestaande grasland een verdichting vormen. Als bovenop het zand de bouwaannemers puin storten kan een nieuwe verdichting optreden. Soms wordt daarbovenop teeltaarde aangebracht. Dan lijkt de grond geschikt voor aanplant. In werkelijkheid zijn er drie storende lagen. Planten kunnen hierdoor eenvoudig afsterven. Bovendien ontstaat er een risico voor wateroverlast bij hevige regenval.

Te hoge grondwaterstand

In Nederland is het letterlijk pompen of verzuipen. Als de pompen van de waterschappen een defect hebben kan binnen 24 uur de eerste wateroverlast ontstaan in polders. Gelukkig komt dit zelden of nooit voor. Het komt wel vaker voor dat het grondwaterpeil te hoog komt. Dat kan een directe bedreiging vormen voor veel planten en bomen. Schommelingen in de waterhuishouding kunnen zorgen voor rotting of het letterlijk verzuipen van wortelstelsels.

Grondverdichting

Als de grond te hard wordt aangedrukt kunnen de wortels geen zuurstof krijgen. Grondverdichting komt voor langs wegen en op parkeerplaatsen door de verkeersdruk. Ook op een bouwterrein waar een grote boom gespaard moet blijven ontstaat vaak grondverdichting omdat de omgeving van de boom niet voldoend wordt afgeschermd voor bouwverkeer. Rijplaten zijn niet voldoende. De oppervlakte onder de boom gelijk aan de omtrek van de kroon moet afgeschermd worden.

Gaslek

De bodem ligt vol leidingen en kabels. Als een boom zienderogen verslechterd kan de oorzaak wel eens een gaslek zijn.